Het gedragspatroon kan in aanzienlijke mate beïnvloed zijn, hoewel het in het algemeen binnen sociaal aanvaardbare grenzen blijft, maar de persoonlijkheid is niet gedesorganiseerd.

De voornaamste kenmerken omvatten excessieve angst, hysterische symptomen, fobieën, obsessionele en dwangmatige symptomen en depressie.

Angsttoestanden: diverse combinaties van lichamelijke en psychische uitingen van angst, niet terug te brengen tot werkelijk gevaar en optredend, hetzij in aanvallen of als een voortdurende toestand.

De angst is gewoonlijk diffuus en kan zich uitbreiden tot paniek. Andere neurotische kenmerken, zoals obsessionele of hysterische symptomen kunnen aanwezig zijn, maar overheersen het klinische beeld niet.

Personen die lijden aan een neurotische angsttoestand worden ongeschikt verklaard:

Dissociatieve vorm: Het meest belangrijke kenmerk van de hysterische neurose is de vernauwing van het bewustzijn, die een onbewust doel schijnt te dienen en gewoonlijk wordt vergezeld of gevolgd door een selectieve amnesie. Er kunnen dramatische maar in essentie oppervlakkige persoonlijkheidsveranderingen zijn (meervoudige persoonlijkheid) of soms raakt de patiënt aan het zwerven (fugue).

Nagemaakte ziekte: Lichamelijk of psychologische verschijnselen die niet werkelijk, echt of natuurlijk zijn en die worden geproduceerd door de betrokkene en onder de controle van zijn wil staan.

Personen die lijden aan een hysterische neurose worden ongeschikt verklaard:

Fobische toestanden: Neurotische toestanden met abnormaal intense vrees voor bepaalde voorwerpen of specifieke omstandigheden die normaal deze uitwerking niet zouden hebben.

Indien de angst de neiging heeft zich uit te breiden van een specifieke situatie of voorwerp tot een ruimer gebied van omstandigheden, komt het dichtbij of wordt het identiek met een angsttoestand en behoort het als zodanig te worden geclassificeerd.

Personen die lijden aan fobische stoornissen worden ongeschikt verklaard:

Dwangsyndromen: toestanden, waarbij het meest op de voorgrond tredende symptoom een gevoel van subjectieve dwang is, waaraan tegelijk weerstand moet worden geboden.

Deze dwang kan zijn de een of andere actie uit te voeren, over een bepaald denkbeeld te blijven piekeren, een ervaring terug te roepen, of een abstract gegeven te overwegen. De niet gewenste gedachten die binnendringen, het zich op de voorgrond blijven dringen van woorden of ideeën, heroverwegingen of denkpatronen, worden door de betrokkene beleefd als ongepast of onzinnig.

Personen die lijden aan een dwangsyndroom worden ongeschikt verklaard:

6.9.

Neurotische depressie: een neurotische stoornis, gekenmerkt door een onevenredig zware depressie, gewoonlijk herkenbaar voortgekomen uit een onaangename ervaring: er komen geen wanen of hallucinaties voor en er bestaat vaak pre-occupatie met het psychotrauma dat aan de ziekte voorafging, bijv. het verlies van een geliefd persoon of bezit.

Angst is ook vaak aanwezig en gemengde toestanden van angst en depressie horen onder deze beschrijving thuis.

Het onderscheid tussen depressieve psychose en neurose behoort niet alleen op grond van de mate van depressie te worden gemaakt maar ook op de aanwezigheid van andere neurotische of psychotisch kenmerken, en op de mate van verstoring van het gedrag van betrokkene.

Personen die lijden aan een neurotisch depressie worden ongeschikt verklaard:

Neurasthenie: een neurotische stoornis, gekenmerkt door vermoeidheid, prikkelbaarheid, hoofdpijn, depressie, slapeloosheid, concentratie moeilijkheden en gebrek aan mogelijkheid te genieten (anhedonie).

Ze kan een infectie of uitputtingstoestand vergezellen of volgen, of ontstaan uit een voortdurende emotionele stress. Indien neurasthenie samenhangt met een lichamelijke stoornis, dient de laatste eveneens te worden geregistreerd als diagnose.

Indien de neurasthenie stoornis niet verenigbaar is met het functioneren als militair, wordt betrokkene ongeschikt verklaard:

Eventueel is de classificatie S₂/S₃ te overwegen.

Indien depersonalisatie optreedt als een verschijnsel bij angst, schizofrenie of een andere psychische stoornis, wordt de aandoening geclassificeerd overeenkomstig de voornaamste psychiatrische stoornis.

Personen die lijden aan een depersonalisatie syndroom worden ongeschikt verklaard;

Hypochondrie: een neurotische stoornis waarbij de in het oog springende kenmerken een excessieve bezorgdheid over de eigen gezondheid in het algemeen of de integriteit en het functioneren van enig deel van iemands lichaam of, minder vaak, zijn geest zijn.

Deze afwijking gaat gewoonlijk gepaard met angst en depressie. Het beeld kan voorkomen als verschijnsel van een andere ernstige psychische stoornis (bijv. manisch-depressieve psychose, depressieve vorm, hysterie, schizofrenie) en in dat geval dient geclassificeerd te worden overeenkomstig deze ernstige stoornis.

Personen die in ernstige mate lijden aan hypochondrie worden ongeschikt verklaard:

8. Overige neurotische stoornissen

9. Niet gespecificeerde neurotische stoornis

De persoonlijkheid is afwijkend in de evenwichtigheid van zijn samenstellende delen, in hun kwaliteit en uitdrukking, dan wel in zijn totaliteit. Door deze afwijking of psychopatie lijdt de patiënt zelf of moeten anderen lijden en er bestaat een negatieve uitwerking op het individu of de gemeenschap.

Paranoïde vorm: een persoonlijkheidsstoornis waarbij er een excessieve overgevoeligheid bestaat om achtergesteld te worden en voor wat voor vernedering en afwijzing gehouden wordt, de neiging ervaringen te verdraaien door neutrale of vriendelijke gedragingen van anderen op te vatten als vijandig of minachtend, en een strijdlustig en vasthoudend bestaan tot jaloezie of een overdragen gevoel van eigen belangrijkheid.

Deze mensen kunnen zich hulpeloos vernederd en beetgenomen voelen; anderen, even excessief overgevoelig, zijn agressief en vasthoudend.

In alle gevallen betrekt betrokkene de dingen in uitzonderlijke mate op zichzelf.

Personen die in ernstige mate lijden aan een paranoïde persoonlijkheidsstoornis worden ongeschikt verklaard:

Affectieve vorm: een chronische persoonlijkheidsstoornis, gekenmerkt door een overheersen van een uitgesproken stemming.

De ziekte heeft geen duidelijk begin en er kunnen perioden van gestoorde stemming zijn, van elkaar gescheiden door perioden van normale stemming.

Personen die in ernstige mate lijden aan een affectieve persoonlijkheidsstoornis ongeschikt verklaard:

6.9.

Het gedrag kan licht excentriek zijn, of wijzen op het vermijden van mededingingsituaties.

Schijnbare koelheid en gereserveerdheid kunnen een onmacht om gevoelens te uiten maskeren.

Personen die in ernstige mate lijden aan een schizoïde persoonlijkheidsstoornis worden ongeschikt verklaard:

Explosieve vorm: een persoonlijkheidsstoornis gekenmerkt door onevenwichtigheid van de stemming met geneigdheid tot onbeheerste uitbarstingen van woede, haat, geweld of aanhankelijkheid.

Agressie kan zijn uitdrukking vinden in woorden of in lichamelijk geweld. De uitbarstingen kunnen niet gemakkelijk door de betrokkenen, die overigens niet geneigd zijn tot antisociaal gedrag, worden beheerst.

Personen die in ernstige mate lijden aan een explosieve persoonlijkheidsstoornis worden ongeschikt verklaard:

Dwangmatige vorm: een persoonlijkheidsstoornis gekenmerkt door gevoelens van persoonlijke onzekerheid, twijfel en onvolledigheid die lijdt tot een excessieve nauwgezetheid, controleren, koppigheid en voorzichtigheid.

Er kunnen aanhoudende en onwelkome gedachten of impulsen zijn, die echter niet de ernst van een dwangneurose bereiken.

Er bestaat perfectionisme en een pietluttige accuratesse alsmede een behoefte tot herhaaldelijk controleren in een poging dit te bereiken.

Starheid en excessieve twijfel kunnen opvallend zijn.

Personen die in ernstige mate lijden aan een dwangmatige persoonlijkheid worden ongeschikt verklaard:

6.9.

Theatrale vorm: een persoonlijkheidsstoornis gekenmerkt door een oppervlakkig en labiel gevoelsleven, afhankelijkheid van anderen, smeken om aandacht en waardering, suggestibel zijn en theatraal gedrag.

Vaak bestaat er sexuele onrijpheid, bijv. frigiditeit en overprikkelbaarheid voor stimuli. Onder stress kunnen zich hysterische symptomen ontwikkelen (neurose).

Personen die in ernstige mate lijden aan een theatrale persoonlijkheid worden ongeschikt verklaard:

Afhankelijke vorm: een persoonlijkheidsstoornis gekenmerkt door passieve meegaandheid met de wensen van ouders en anderen en een zwakke niet adequate respons op de eisen van het dagelijks leven. Gebrek aan vitaliteit kan blijken in de intellectuele of de emotionele sfeer;

zij zijn slecht in staat ergens van te genieten.

Personen die in ernstige mate lijden aan een afhankelijke persoonlijkheid worden ongeschikt verklaard:

7. Antisociale persoonlijkheidsstoornis

Antisociale vorm: een persoonlijkheidsstoornis gekenmerkt door veronachtzamen van maatschappelijke verplichtingen, gebrek aan gevoel voor anderen heftig geweld of ongevoelige onachtzaamheid.

Er is een groot verschil tussen het gedrag en de gebruikelijke maatschappelijke normen. Het gedrag is niet gemakkelijk corrigeerbaar door ervaring, inclusief bestraffing.

Personen met deze persoonlijkheid zijn vaak gevoelsmatig koud en kunnen abnormaal agressief of onverantwoordelijk zijn.

Personen die in ernstige mate lijden aan een antisociale persoonlijkheidsstoornis worden ongeschikt verklaard:

8. Overige gespecificeerde persoonlijkheidsstoornissen

9. Niet gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis

Personen die in ernstige mate lijden aan overige persoonlijkheidsstoornissen worden ongeschikt verklaard:

Personen met een persoonlijkheidsstoornis, welke nog aanvaardbaar wordt geacht, kunnen in klasse S₂ worden geplaatst:

Uiteraard bestaat de mogelijkheid hieromtrent wel vragen te stellen indien de bevindingen uit de anamnese of het lichamelijk onderzoek daartoe aanleiding geven en/of indien de keurling zijn sexuele geaardheid zelf ter sprake brengt.

Indien de keurling te kennen geeft met zijn sexuele geaardheid geen problemen te verwachten in militaire dienst, kan hij S₁ geclassificeerd worden.

Indien het afwijkende gedrag alleen manifest wordt tijdens een psychose of een andere psychische stoornis, dient de aandoening geclassificeerd te worden onder de hoofddiagnose. Vaak komt meer dan één anomalie bij dezelfde persoon voor; in dat geval wordt de meest op de voorgrond tredende afwijking geclassicificeerd.

Trans-sexualisme: een psychosexuele identiteitsstoornis gecentreerd rond de vaste overtuiging, dat het eigen anatomische geslacht verkeerd is.

Het daaruit voortkomende gedrag is gericht op het veranderen van de geslachtsorganen door operatie, dan wel op het geheel verbergen van het anatomische geslacht door zowel de kleding als het gedrag van de andere sexe aan te nemen.

Advies van een specialist is vereist.

Personen lijdende aan trans-sexualisme worden ongeschikt verklaard:

Psychosexuele geslachtsidentiteitsstoornissen: gedrag, optredend bij adolescenten met onrijpe psychosexualiteit of bij volwassenen, waarbij een discongruentie bestaat tussen het anatomische geslacht en de beleefde geslachtsidentiteit.

Advies van een specialist is vereist.

Personen lijdende aan een stoornis van de psychosexuele identiteit worden ongeschikt verklaard:

8. Overige gespecificeerde psycho-sexuele stoornissen

9. Niet gespecificeerde psychosexuele stoornis

Personen die lijden aan een psychosexuele functiestoornis kunnen in klasse S₁ geplaatst worden:

Personen met een alcoholverslaving worden ongeschikt verklaard:

9. Overige en niet gespecificeerde alcoholverslaving

Tolerantie kan al of niet aanwezig zijn. Iemand kan verslaafd zijn aan meer dan één drug.

Personen die verslaafd zijn aan één van de hiergenoemde drugs worden ongeschikt verklaard:

1. Barbituraten of sedativa en hypnotica met verwante werking

2. Cocaïne

3. Cannabis

4. Amfetamine en andere psychostimulantia

5. Hallucinogenen

6. Overige gespecificeerde verdovende middelen

7. Opiaten in combinatie met andere drugs

8. Andere combinaties van drugs dan met opiaten

9. Niet gespecificeerde middelen

(Zie verslaving aan drugs) en die hij op eigen initiatief heeft ingenomen ten detrimente van zijn gezondheid of zijn maatschappelijk functioneren.

Indien het misbruik van drugs secundair is aan een psychiatrische stoornis, vermeldt dan deze stoornis als een aanvullende diagnose.

2. Cannabis

3. Hallucinogenen

4. Barbituraten en tranquillizers

5. Opiaten

6. Cocaïne

7. Amfetamine of sympathicomimetica met verwante werking

8. Antidepressiva e.d.

9. Overige gemengde of niet gespecificeerde middelen

De afwijkingen worden geclassificeerd overeenkomstig het betrokken orgaansysteem. Indien het lichamelijke verschijnsel secundair is aan een psychiatrische afwijking die elders classificeerbaar is, wordt het lichamelijke symptoom niet geclassificeerd als een psychofysiologische stoornis. Indien weefselbeschadiging aanwezig is, dient de diagnose geclassificeerd te worden als psychische factoren bij lichamelijke ziekten (psychosomatische aandoeningen) nr. 316.

Alle hiergenoemde afwijkingen leiden tot ongeschiktverklaring:
Een specialistisch advies kan noodzakelijk zijn.

0. Van het bewegingsstelsel

1. Van de luchtwegen

2. Van hart en bloedvaten

3. Van de huid

4. Van het spijsverteringskanaal

5. Van het urogenitaal systeem

6. Van endocriene klieren

7. Van zintuigen

8. Overige gespecificeerde psychofysiologische functiestoornissen

9. Niet gespecificeerde psychofysiologischefunctiestoornis

Stotteren: stoornissen in het ritme van de spraak, waarbij de betrokkene precies weet wat hij wil zeggen, maar op dat moment niet in staat is het te zeggen door een onopzettelijke zich herhalende verlenging of afbreking van een klank.

Personen die in ernstige mate stamelen en/of stotteren worden ongeschikt verklaard:

Anorexia nervosa: een stoornis waarbij de voornaamste verschijnselen hardnekkige actieve voedselweigering en opvallend gewichtsverlies zijn.

Het niveau van activiteit en alertheid is karakteristiek hoog in verhouding tot de mate van uittering. In het typische geval begint de stoornis bij meisjes in de tienerleeftijd, maar zij kan ook beginnen vóór de puberteit en komt zeldzaam voor bij mannen.

Er treedt gewoonlijk amenorroe op en er kan een aantal andere fysiologische veranderingen zijn waaronder een langzame pols en ademhaling, lage lichaamstemperatuur en statisch oedeem.

Ongewone eetgewoonten en instellingen t.o.v. voedsel zijn typisch en soms wisselen perioden van volledig hongeren en overeten elkaar af.

Er kunnen uiteenlopende psychiatrische symptomen bij voorkomen.

Personen die in ernstige mate lijden aan anorexia nervosa worden ongeschikt verklaard:

Tics: Stoornissen zonder bekende organische oorzaak, waarvan het opvallende kenmerk het bestaan is van snelle onopzettelijke, kennelijk doelloze, en vaak herhaalde bewegingen, die geen gevolg zijn van een neurologische aandoening. Ieder lichaamsdeel kan erbij betrokken zijn, maar de meest voorkomende lokalisatie is het gelaat.

Soms is er maar één vorm van tic aanwezig, maar er kan ook een combinatie, afwisselend of opeenvolgend voordoen.

Personen die in ernstige mate lijden aan tics worden ongeschikt verklaard:

6.9

Deze bewegingen komen vooral voor in het geval van zwakzinnigheid met een zintuiglijke stoornis of met een eentonige omgeving.

Personen met ernstige stereotype herhaalde bewegingen worden ongeschikt verklaard:

Eetstoornissen: een groep stoornissen, gekenmerkt door een opvallende verstoring van het eetgedrag.

Personen met ernstige eetstoornissen worden ongeschikt verklaard:

Een uitgebreide anamnese met inlichtingen van de huisarts is vereist.

Personen met ernstige (d.i. meer dan 1 maal per week) of niet te genezen enuresis worden ongeschikt verklaard:

Encopresis: een stoornis, waarvan het hoofdkenmerk is het persisterend, vrijwillig of onvrijwillig deponeren van gevormde ontlasting van normale of bijna-normale consistentie op plaatsen die daartoe, binnen de eigen socio-culturele omgeving niet zijn bestemd.

Soms is het kind er niet in geslaagd de darmfunctie te leren beheersen, en soms heeft het deze beheersing bereikt maar werd later weer encopretisch.

Personen die lijden aan encopresis worden ongeschikt verklaard:

Psychalgie: pijn van psychische origine, bijv. hoofdpijn of rugpijn waarvoor geen meer nauwkeurige somatische of psychiatrische diagnose kan worden gesteld.

Personen die in ernstige mate lijden aan een vorm van psychalgie worden ongeschikt verklaard:

9. Overige en niet gespecificeerde speciale symptomen of syndromen, niet elders geclassificeerd

Een acute reactie op stress met voornamelijk een stoornis in de emoties kan S₁ worden geclassificeerd:

0. Voornamelijk verstoring in de emoties

1. Voornamelijk stoornis van het bewustzijn

2. Voornamelijk stoornis van de psychomotoriek

4. Gemengde stoornissen als reactie op stress

9. Niet gespecificeerde acute reactie op stress

Deze stoornissen zijn vaak betrekkelijk omschreven of specifiek voor een situatie; ze zijn meestal reversibel duren gewoonlijk slechts enkele maanden.

Ze zijn gewoonlijk qua tijd en inhoud nauw verbonden met belastende omstandigheden zoals verlies van een geliefde persoon, migratie of andere ervaringen. Reacties op duidelijke stress, langer durend dan een paar dagen, worden hier ook bij gerekend.

Bij kinderen gaan deze stoornissen niet gepaard met een afwijking van enige betekenis in de ontwikkeling.

Kortdurend: In het algemeen voorbijgaand, waarbij de depressieve symptomen gewoonlijk naar tijd en inhoud nauw verbonden zijn met enigerlei belastende gebeurtenis.

Langerdurend: In het algemeen langdurend en zich ontwikkelend in verband met een langer bestaande expositie aan een belastende situatie.

Zo nodig wordt een specialist geconsulteerd.

Personen met een depressieve aanpassingsreactie worden hooguit in klasse S₂ geplaatst:

Emotionele stoornis: een aanpassingsstoornis waarbij de voornaamste symptomen emotioneel van aard zijn (bijv. angst, vreest, tobben), maar niet specifiek depressief.

Personen met een gedragsstoornis als aanpassingsreactie worden hooguit in klasse S₂ geplaatst:

Zo nodig wordt een specialist geconsulteerd.

Gemengde gedrags- en emotionele stoornis: een aanpassingsreactie waarbij zowel emotionele als gedragsstoornissen op de voorgrond tredende kenmerken zijn.

Personen met een gemengde gedrags- en emotionele aanpassingsstoornis worden hooguit in klasse S₂ geplaatst:

Zo nodig wordt een specialist geconsulteerd.

8. Overige gespecificeerde aanpassingsreacties

9. Niet gespecificeerde (te verwachten) aanpassingsreactie

Personen met een aanpassingsstoornis worden hooguit in klasse S₂ geplaatst:

Zie ziektecodenummer 302.

0. Syndroom van de frontaalkwab

Frontaal syndroom: veranderingen in het gedrag na beschadiging van de frontale delen van de hersenen of na onderbreken van de verbindingen met deze gebieden.

Er is een algemene vermindering van de zelfcontrole, het tevoren overwegen, de creativiteit en spontaniteit, die zich kan uiten als verhoogde prikkelbaarheid, zelfzuchtigheid, rusteloosheid en het ontbreken van het rekening houden met anderen. De nauwgezetheid en het vermogen tot concentratie zijn vaak verminderd, maar meetbare vermindering van het intellect of de geheugenfunctie hoeft niet te bestaan.

Een aanzienlijke graad van herstel is mogelijk en kan zich uitstrekken over vele jaren.

Personen die lijden aan een frontaalkwab syndroom worden ongeschikt verklaard:

Organisch psychosyndroom: een niet-psychotische organische psychische stoornis, die lijkt op het postcommotionele syndroom en die verband houdt met gelokaliseerde ziekten van de hersenen of de omringende weefsels.

Personen die lijden aan een organisch psychosyndroom worden ongeschikt verklaard:

Postcommotioneel syndroom: toestandsbeelden optredend na gegeneraliseerde commotie of contusie van de hersenen, waarbij het symptomenbeeld kan lijken op dat van het frontaal syndroom of dat van een of andere neurotische stoornis, maar waarbij tevens vaak verschijnselen op de voorgrond treden als hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid, slapeloosheid en een subjectief gevoel van verminderde intellectuele mogelijkheden.

De stemming kan wisselen en heel gewone belasting kan overdreven angst en vrees oproepen. Soms wordt psychische of lichamelijke inspanning bijzonder slecht verdragen, er kan overgevoeligheid voor geluid bestaan of hypochondrische preoccupatie.

Deze verschijnselen komen vooral voor bij personen die tevoren geleden hebben aan neurotische of persoonlijkheidsstoornissen, of wanneer er mogelijkheden tot secundaire ziektewinst bestaan. Dit syndroom komt vooral voor bij gesloten schedelletsel, waarbij de verschijnselen van plaatselijke hersenbeschadiging gering of afwezig zijn, maar kan zich ook bij andere letsels voordoen.

Personen die een schedel-hersentrauma hebben doorgemaakt, doch volledig hersteld zijn zonder restverschijnselen, kunnen in A₁ worden geplaatst.

Bij postcommotionele klachten dient de anamnese gestaafd te worden met gestaafd te worden met gedegen en van kritisch oordeel getuigende verklaringen van huisarts, specialist of onderdeelsarts (voor werkelijk dienende militairen).

In ernstiger gevallen, afhankelijk van de aard van de restverschijnselen, te beoordelen ten minste één jaar na klinisch herstel kan ongeschiktverklaring noodzakelijk zijn:

Hierbij kan specialistisch advies noodzakelijk zijn.

8. Overige gespecificeerde niet-psychotische psychische stoornissen na organische hersenbeschadiging

9. Niet gespecificeerde niet-psychotische psychische stoornis na organische hersenbeschadiging

Indien restloos genezen:

Zo nodig wordt een specialist geconsulteerd

Een specialistisch advies is gewenst.

Personen die lijden aan een depressieve stoornis worden ongeschikt verklaard:

Dit begrip dient te worden gebruikt voor abnormaal gedrag, bij personen van iedere leeftijd, dat aanleiding geeft tot maatschappelijke afkeuring maar dat geen deel uitmaakt van een andere psychiatrische aandoening. Lichte emotionele stoornissen kunnen eveneens aanwezig zijn.

Om hier onder te vallen moet het gedrag, door zijn frequentie, ernst en aard van het verband met andere symptomen, abnormaal zijn in de gegeven context.

Gedragsstoornissen worden onderscheiden van aanpassingsreacties door een langere duur en door het ontbreken van een nauwe relatie in tijd en inhoud met enige stress. Ze verschillen van een persoonlijkheidsstoornis door de afwezigheid van diep verankerde slecht aangepast gedragspatronen, die vanaf de adolescentie of eerder aanwezig zijn.

0. Agressieve vorm van gedragsstoornis, niet in groepsverband

1. Niet-agressieve vorm van gedragsstoornis, niet in groepsverband

Niet-agressieve vorm: een stoornis waarbij er een gebrek is in het respecteren van de rechten en de gevoelens van anderen in zodanige mate dat het wijst op het onvermogen een normale mate van genegenheid, empathie of verbondenheid met anderen te voelen Er komen twee gedragspatronen voor.

In het ene is de betrokkene angstig en timide, mist zelfverzekerdheid, vlucht in zelfbeschermend en manupulerend liegen, geeft zich over aan eisend gedrag en woedebuien, voelt zich afgewezen en oneerlijk behandeld en is wantrouwend ten opzichte van anderen In het andere patroon van deze stoornis benadert de betrokkene anderen slechts ten behoeve van zijn eigen voordeel en handelt uitsluitend met het doel te exploiteren en af te dwingen

De betrokkene liegt onbeschaamd en steelt, schijnbaar zonder schuld te voelen en vormt geen sociale betrekkingen met andere personen.

Er kan ook sexuele promiscuïteit voorkomen.

Personen met ernstige gedragsstoornissen in groepsverband worden ongeschikt verklaard:

Stoornissen van de impulscontrole: het niet in staat zijn een impuls, aandrang of verleiding te weerstaan om enige actie uit te voeren, die schadelijk is voor de betrokkene of voor anderen.

De impuls kan al of niet bewust worden tegen gegaan, de daad kan al of niet tevoren zijn beraamd of overdacht.

Voorafgaand aan de daad bestaat een toenemend gevoel van spanning en ten tijde van het begaan van de daad is er een ervaring van lust, bevrediging of opluchting.

Onmiddellijk na de daad kan er al dan niet echte spijt, zelfverwijt of schuldgevoel aanwezig zijn.

Personen die lijden aan een stoornis van de impulscontrole dienen ongeschikt verklaard te worden:

Gemengde gedrags- en emotionele stoornis: een stoornis, gekarakteriseerd door kenmerken van gestoord gedrag, al dan niet in groepsverband, waarbij ook een aanzienlijke emotionele stoornis aanwezig is, blijkend uit b.v. angst of paranoïde verschijnselen.

Personen die lijden aan een gemengde gedrags- en emotionele stoornis worden ongeschikt verklaard:

8. Overige gespecificeerde gedragsstoornissen, niet elders geclassificeerd

9. Niet gespecificeerde gedragsstoornis

Indien restloos genezen:

Bij twijfel is een specialistisch advies gewenst.

Ongelukkig en ellendig voelen (misery and unhappiness disorder): een emotionele stoornis, karakteristiek voor de kinderleeftijd, waarbij de belangrijkste symptomen gevoelens van ongelukkig en ellendig voelen zijn.

Er kunnen ook eet- en slaapstoornissen bestaan.

Indien restloos genezen:

Bij twijfel is een specialistisch advies gewenst.

Verlegenheidssyndroom van de kinderleeftijd: een persisterend en excessief terugdeinzen voor vertrouwelijkheid of contact met allen die vreemd zijn, van zodanige ernst dat het een normaal omgaan met anderen beperkt, hoewel er normale en bevredigende relaties zijn met gezinsleden.

Een kenmerkend verschijnsel van deze stoornis is dat het ontwijkende gedrag ten opzichte van vreemden blijft bestaan, zelfs na een langere duur of intensiever contact.

Indien restloos genezen:

Bij twijfel is specialistisch advies gewenst.

Relatieproblemen van de kinderleeftijd: emotionele stoornissen, kenmerkend voor de kinderleeftijd, waarbij de voornaamste verschijnselen betrekking hebben op relatieproblemen.

Indien restloos genezen:

Bij twijfel is een specialistisch advies gewenst.

8. Overige gemengde emotionele stoornissen van kinderleeftijd adolescentie

9. Niet gespecificeerde emotionele stoornis van kinderleeftijd

Voor de hiergenoemde emotionele stoornissen geldt:

Indien restloos genezen:

S₁

Verstoring van de aandachtsconcentratie: gevallen van hyperkinetisch syndroom waarbij de beperking van de mogelijkheid tot aandachtsconcentratie, de verhoogde afleidbaarheid en de hyperactiviteit de hoofdkenmerken zijn zonder beduidende verstoring van het gedrag of vertraging in de ontwikkeling van specifieke vaardigheden.

Indien restloos genezen:

Bij twijfel is een specialistisch advies gewenst.

Hyperkinesie met vertraagde ontwikkeling: gevallen, waarbij het hyperkinetisch syndroom gecombineerd is met vertraagde spraakontwikkeling, leesmoeilijkheden of andere vertragingen bij de ontwikkeling van specifieke vaardigheden.

Indien restloos genezen kan S₁ worden geclassificeerd:

Bij twijfel is een specialistisch advies gewenst.

Hyperkinetische gedragsstoornis: gevallen, waarbij het hyperkinetisch syndroom gecombineerd is met een duidelijke gedragsstoornis, maar zonder vertraagde ontwikkeling.

Indien restloos genezen:

Bij twijfel is een specialistisch advies gewenst.

8. Overige gespecificeerde uitingen van het hyperkinetische syndroom

9. Niet gespecificeerde hyperkinetisch syndroom

Indien restloos genezen:

In ieder geval is de ontwikkeling gerelateerd aan biologische rijping, maar ze wordt ook beïnvloed door niet-biologische factoren.

Een diagnose van specifieke vertraging in de ontwikkeling heeft geen etiologische implicaties.

De diagnose van specifieke vertraging in de ontwikkeling behoort niet te worden gesteld indien deze een gevolg is van een bekende neurologische stoornis.

Leesstoornis of -retardatie: stoornissen, waarbij het hoofdkenmerk een ernstige vermindering is in de ontwikkeling van het lezen of spellen, die niet verklaarbaar is in termen van algemeen intellectuele retardatie of van onvoldoende opleiding.

Spraak- of taalmoeilijkheden, verminderde rechts-links differentiatie, sensomotorische problemen en codeermoeilijkheden zijn vaak geassocieerd. Soortgelijke problemen komen vaak voor ook bij familieleden.

Ongunstige psychosociale factoren kunnen aanwezig zijn.

Personen die lijden aan een leesstoornis worden ongeschikt verklaard:

Rekenstoornis: stoornissen waarvan het hoofdkenmerk een ernstige vermindering in de ontwikkeling van rekenkundige vaardigheden is.

Personen die lijden aan een rekenstoornis worden ongeschikt verklaard:

Coördinatiestoornis: stoornissen, waarvan het hoofdkenmerk een ernstige vermindering in de ontwikkeling van de motorische coördinatie is, die niet verklaarbaar is in termen van algemene intellectuele retardatie.

De onbeholpenheid is gewoonlijk gecombineerd met perceptiemoeilijkheden.

Personen met een coördinatiestoornis worden ongeschikt verklaard:

Gemengde ontwikkelingsstoornis: een vertraging in de ontwikkeling van één specifieke vaardigheid (bijv. lezen, rekenen, spraak of coördinatie) komt vaak voor in combinatie met geringere vertragingen van andere bekwaamheden.

Indien dit voorkomt dient de diagnose te worden gesteld in overeenstemming met de bekwaamheid, die het minst is ontwikkeld. De menggroep behoort slechts te worden gebruikt als in het mengsel van vertraagde vaardigheden niet één bekwaamheid overwegend aangedaan is.

Personen met een gemengde ontwikkelingsstoornis worden ongeschikt verklaard:

8. Overige gespecificeerde vertragingen in de ontwikkeling

9. Niet gespecificeerde vertraging in de ontwikkeling

Gebruik een aanvullende diagnose om de lichamelijke afwijkingen aan te geven.

In het zeldzame geval dat een duidelijke psychiatrische afwijking oorzakelijk van betekenis wordt geacht voor een lichamelijke aandoening, dient de psychiatrische diagnose ook te worden geregistreerd.

Voor classificatie: zie de betreffende ziekte.

Voorlopige richtlijnen t.a.v. de I-classificatie: De vaststelling van de I-classificatie wordt voornamelijk verricht met behulp van de schoolresultaten.

In het algemeen kan worden gesteld:

In twijfelgevallen dient gebruik te worden gemaakt van de Kent-Emergency-Test, waarbij:

Indien er een specifieke cognitieve handicap bestaat -zoals bijv. in de spraak- dient de diagnose zwakzinnigheid gebaseerd te worden op de vaststelling van het ontwikkelingsniveau buiten het gebied van de specifieke handicap.

De vaststelling van het intellectuele niveau dient gebaseerd te worden op alle beschikbare informatie met inbegrip van klinische gegevens, aanpassingsmogelijkheden en psychometrische bevindingen.

De gebruikte IQ niveaus zijn gebaseerd op een test met een gemiddelde van 100 en een standaarddeviatie van 15 zoals in de Wechsler schalen. Zij worden slechts als richtlijn vermeld en dienen niet star te worden toegepast.

Matig: IQ criterium 35-49. Personen met dit retardatieniveau zijn gewoonlijk te trainen. Tijden de periode vóór school kunnen zij praten of leren om contact te onderhouden. Zij hebben een slecht sociaal bewustzijn en een vrij goede motorische ontwikkeling. Op de schoolleeftijd kunnen zij profiteren van training in sociale en beroepsvaardigheden, maar meestal komen zij niet verder dan het niveau van de tweede klas bij leeronderwerpen.

Tijdens de jaren van volwassenheid kunnen zij zelfhandhaving bij ongeschoold of halfgeschoold werk bereiken onder beschermde omstandigheden.

Zij hebben supervisie en leiding nodig als ze lichte sociale of economische stress ontmoeten.

Personen met een matige zwakzinnigheid worden ongeschikt verklaard:

Ernstig: IQ criterium 20-34. Personen met dit retardatieniveau vertonen een geringe motorische ontwikkeling, een minimum aan spraak en zijn meestal niet in staat te profiteren van training en zelfhulp in de periode vóór de school.

Op de schoolleeftijd kunnen zij praten of leren contact te onderhouden, ze kunnen getraind worden in elementaire hygiënische gewoonten en profiteren van systematische training van gewoonten. Tijden de jaren van volwassenheid kunnen ze gedeeltelijk bijdragen aan zelfhandhaving onder volledig toezicht.

Ernstige zwakzinnigheid leidt tot ongeschiktverklaring:

Diepe zwakzinnigheid leidt tot ongeschiktverklaring: