Bijlage B Instructie voor het beheer van in gebruik zijnde vaandels,
standaarden en cravates
B.1 Algemeen
De aanwijzingen in deze instructie voor vaandels gelden analoog voor een
standaard en een cravate.
Een kopie van deze instructie behoort aanwezig te zijn op de plaats waar het
vaandel normaliter is opgeborgen, zoals de (vaandel)kast of vitrine, en ook in
de transportkist.
B.2 Instructie
Een vaandel moet zodanig worden behandeld en bewaard, dat de kans op schade
en verontreiniging minimaal is.
- Het vaandel wordt bij voorkeur liggend opgeborgen, in een kast, vitrine,
of kist die is voorzien van openingen voor ventilatie. Deze kast, vitrine of
kist mag niet tegen een buitenmuur, noch in de directe nabijheid van een
kachel of verwarmingselement zijn geplaatst. Dit ter voorkoming van een
schadelijk microklimaat.
- Wegens de gevoeligheid van het materiaal van het doek (zijde) voor licht,
verdient het aanbeveling het vaandel in het donker te bewaren. Bij opslag in
een vitrine mag geen direct zonlicht op het vaandel vallen, en evenmin
ultraviolette straling via ramen of van lamplicht. Men kan dit voorkomen door
gebruikmaking van een folie die ultraviolette straling weert.
- Het opslaan van het vaandeldoek afhangend aan de stok is niet toegestaan.
Indien het vaandel in een vitrine niet liggend kan worden tentoongesteld, moet
het verticaal worden opgehangen aan lusjes aan de bovenzijde van het doek. De
lusjes, van gouddraad en niet groter dan de lengte van de franje, moeten aan
de bovenzijde zijn aangebracht met een onderlinge afstand van 5 cm. Voorzover
dat bij een reeds in gebruik zijnd vaandel nog niet is gebeurd, kan hiervoor
contact worden opgenomen met de desbetreffende directie materieel c.q het
Landelijk Bevoorradingsbedrijf van de Koninklijke Landmacht (KPU-bedrijf).
- Het transport van vaandel en toebehoren vindt uitsluitend plaats in de
daarvoor bestemde transportkist 1. Het
vaandeldoek is hierbij opgerold en mag niet worden gevouwen of geplooid.
- Het eigenmachtig repareren of reinigen van het vaandel is niet toegestaan.
De commandant onder wiens beheer het vaandel is beschadigd of verontreinigd,
neemt hierover contact op met de Traditiecommissie Krijgsmacht, Utrechtseweg
225, 1213 TR Hilversum. De commissie zal het vaandel en toebehoren op korte
termijn (doen) inspecteren en de desbetreffende autoriteit of instantie over
de te nemen maatregelen adviseren.
- Wanneer de top op de stok (stang) stoffig is mag deze met een zachte doek
of met een kwast met zachte haren worden schoongemaakt. Indien verdergaande
reiniging noodzakelijk is, wordt gehandeld als bedoeld in het voorgaande lid.
Het verguldsel 2 mag onder geen beding met
poetsmiddelen of schoonmaakmiddelen worden behandeld.
- Indien een vaandel vochtig is geworden moet het, ter vermijding van
schimmelvorming, eerst goed drogen voordat het wordt opgeslagen. Hierbij dient
als volgt te worden gehandeld.
| - |
Haal het natte vaandel van de stok, omdat anders zuren uit
het hout vlekken kunnen veroorzaken. |
| - |
Het drogen kan het best gebeuren boven op ongekleurd
vochtabsorberend materiaal (papier of handdoeken). Dit materiaal wordt plat
neergelegd op een horizontale plaat van kunststof, voorzien van
luchtgaatjes, zodat de lucht er doorheen kan circuleren. Bij gebruik van
handdoeken moeten die zo groot zijn dat er geen aansluitnaden onder het
vaandel liggen, omdat deze tijdens het droogproces zogenoemde ‘moeten’
veroorzaken in de vaandelstof. |
| - |
Leg het vaandel, op de ondergrond als hierboven is
aangegeven, in een droge, matig warme (16-18 °C), ruimte en laat het
langzaam drogen. Onderneem geen pogingen het droogproces te versnellen
(middels verwarming, straalkachels, föhn en dergelijke); de traagheid van
het droogproces is met name in het laatste stadium heel belangrijk omdat
anders ‘bloedende’ kleuren en vuil die door de capillaire werking naar de
randen van natte plekken worden gestuwd, kringen zullen vormen die zich daar
fixeren; deze zijn naderhand niet meer te verwijderen. |
| - |
Vaandels mogen nooit hangend drogen, omdat het vocht omlaag
zakt en het materiaal onder aan het doek hierdoor extra zwaar gaat wegen.
Dit kan leiden tot draadbreuk. |
B.3 Controle door de vaandeldrager/ standaarddrager
De vaandeldrager respectievelijk de standaarddrager heeft de zorg voor het
vaandel/ de standaard zolang hij/ zij deze functie bekleedt. Tijdig voor gebruik
en in het bijzonder na gebruik controleert hij nauwkeurig de staat van het doek
met alle toebehoren.
Onderstaande aandachtspunten zijn daartoe hulpmiddel.
- Het doek
- Controle op slijtage, beschadiging, reinheid
- Controle op stiksels
- Controle op vocht
- De cravate
- Controle op slijtage, beschadiging, reinheid
- Controle op stiksels
- Controle op de vorm van de strik
- Controle op aanwezigheid der bevestigingskoorden
- Controle op vocht
- Het vaandelkoord met kwasten
- Controle op slijtage, beschadiging, reinheid
- Controle op stiksels
- Controle op vocht
- De vaandeltop
- Controle op slijtage, beschadiging, reinheid van alle onderdelen
- Controle op bevestiging van onderdelen
- De stok (stang)
- Controle op slijtage, beschadiging, reinheid, met name van de schroefdraad
- Controle op vocht
- De bandelier
- Controle op slijtage, beschadiging, reinheid van alle onderdelen
- Controle op stiksels
- Controle op de bevestiging van de schoen
- Controle op vocht of uitdroging
- De opberghoes
- Controle op slijtage, beschadiging, reinheid
- De transportkist
- Controle op slijtage, beschadiging, reinheid
- Controle op hang- en sluitwerk
- Controle op aanwezigheid van deze instructie
Een voorbeeld van een in eigen beheer gemaakte vaandelvitrine bij de
Mijnendienst.
Lusjes voor een stok
Het busje wordt geplaatst tussen vaandeltop en de stok.
Een voorbeeld van het ophangen van een vaandel in een vitrine. Het afgebeelde
busje en de steunen in de kast voor de vaandeltop zijn in eigen beheer door de
eenheid vervaardigd.
Voetnoten:
1. Zolang als nog niet is vastgesteld hoe een transportkist
is samengesteld en aan welke eisen deze moet voldoen kan voor het vervoer ook
gebruik worden gemaakt van de transporthoes dan wel een bij de eenheid in
gebruik zijnde kist.
2. Dan wel de vervangende kunststoflaag