(notenschrift en titels inspectie-, defileer-, regiments- en onderdeelsmarsen:
zie bijlage F)
1. Eremuziek en (ere)signalen
De onderstaande eremuziek en eresignalen behoren tot het muzikaal eerbetoon:
- Wilhelmus of de eerste vier maten van het Wilhelmus;
- 1º. parademars (Marsch van den jongen Prins van Friesland), (de eerste
8 maten);
2º. parademars (KM);
- parademars:
1º. voor klaroen, signaalhoorn en trompet in bes;
2º. voor trompet in es;
3º. voor trom;
- dodenmars:
1º. voor klaroen, signaalhoorn en trompet in bes;
2º. voor trompet in es;
3º. voor trom;
- inspectiemars Marsch van den Heer Van der Duyn;
- het volkslied (of een gedeelte daarvan) van een buitenlandse natie;
- ereroffels*, gevolgd door het volkslied van een buitenlandse natie;
- ereroffels*, gevolgd door de eerste acht maten van de parademars (Marsch
van den jongen Prins van Friesland);
* Indien geen tamboer is ingedeeld, kunnen ereroffels worden vervangen door
een overeenkomstig aantal malen het signaal geeft acht;
- een defileermars tijdens een defilé;
- signaal vaandelmars, gevolgd door de eerste vier maten van het
Wilhelmus, bij het in- en uittreden van een vaandelwacht;.
- bij de vlaggenparade van de KM wordt tijdens het hijsen en neerhalen van
de vlag de vaandelmars gespeeld;
- signaal de mars*, gevolgd door de eerste vier maten van het Wilhelmus,
als eresignaal bij het in- en uittreden van een standaardwacht;
*
Het commando voor de mars luidt: MUZIEK - DE STANDAARDMARS;
- signaal openen van de ban;
- signaal sluiten van de ban;
voor trom en klaroen zijn de signalen identiek aan het openen van de ban, voor
trompet in es geldt: eventueel vierstemmig opgebouwd, indien voldoende
muzikanten zijn ingedeeld;
- signaal bij de vlag;
- signaal doorgaan na het hijsen en neerhalen van de vlag;
- signaal taptoe (infanterie, bereden wapens en trom), indien gespeeld tijdens
een dodenherdenking; tijdens een officiële (doden)herdenking en begrafenis met
militair eerbetoon worden uitsluitend de signalen taptoe en voorwaarts
gespeeld; het signaal Last Post wordt uitsluitend tijdens geallieerde
herdenkingen ten gehore gebracht;
- signaal voorwaarts, indien gebruikt bij een dodenherdenking (na het
signaal taptoe); zie ook hoofdstuk 21, § 3, onderdeel g en
§ 4, onderdeel d;
- signaal geeft acht (eventueel als vervanging van ereroffels);
- signaal reveille;
- signalen, specifiek in gebruik bij de KM:
1º. aftrap;
2º. al is ons prinsje;
3º. appèl voor de muziek;
4º. de jagers van Van Dam;
5º. gewapend appèl;
6º. ongewapend appèl (alle hens);
7º. stil;
8º. vuren;
9º. vastvuren;
10º. attentieroffel KM;
11º. attentiestoot KM.
2. Het Wilhelmus
a. Algemeen
1°. het Wilhelmus wordt slechts één keer per plechtigheid ten gehore gebracht;
wanneer tijdens een plechtigheid verschillende momenten voor het spelen van
het Wilhelmus mogelijk zijn, wordt gekozen voor de laatst mogelijke optie; na
het spelen van het Wilhelmus is het onjuist tijdens dezelfde ceremonie, in
aanwezigheid van de parade-inspecteur, nog een ander muziekstuk ten gehore te
brengen;
2°. tijdens het spelen van het Wilhelmus wordt de eregroet gebracht /
het geweer / de sabel gepresenteerd, doch nimmer met het vaandel gegroet, behoudens
in situaties zoals vermeld in hoofdstuk 5, § 5.
b. Indien een muziekkorps
bij een plechtigheid is ingedeeld, wordt het Wilhelmus
gespeeld:
1°. bij aankomst van H.M. de Koningin of leden van het Koninklijk Huis of de
gouverneurs van de Nederlandse Antillen en van Aruba; het ten gehore brengen
van het Wilhelmus* blijft echter achterwege, indien het in daaropvolgend
ceremonieel in het spelen van het Wilhelmus reeds is voorzien;
* Zie ook § 5, onderdeel a;
2°. bij vertrek van de onder § 2, onderdeel a, bedoelde vorstelijke personen
en autoriteiten, tenzij op dezelfde dag bij aankomst het Wilhelmus* reeds is
gespeeld;
* Zie ook § 5, onderdeel b;
3°. bij aankomst dan wel vertrek van een buitenlands staatshoofd, indien H.M.
de Koningin of een ander lid van het Koninklijk Huis aanwezig is;
4°. tot besluit van een defilé dat ter ere van de verjaardag van H.M. de
Koningin wordt gehouden;
5°. bij een buitengewone vlaggenparade tijdens het hijsen en neerhalen van de
vlag (niet tijdens halfstok vlaggen);
6°. als afsluiting van een plechtigheid, waarbij het voorlezen van een KB deel
uitmaakt van de ceremonie;
7°. Als afsluiting van een plechtigheid, waarbij inzet is voorzien van een
erewacht voor: MP, MINDEF of CDS (Cat 3, 5 of 6,
tabel hoofdstuk 10, § 4)
7°. als afsluiting van een plechtigheid, waarbij officieel toegekende
medailles worden opgespeld, echter alleen als bedoeld in
hoofdstuk 20, § 6
(Uitreiking voor het front van de eenheid) en
§ 9 (De medal-parade);
8°. als afsluiting van een plechtigheid, waarbij het commando over een eenheid
van minimaal bataljonsgrootte (of vergelijkbare eenheid) wordt overgedragen;
9°. als afsluiting van een plechtigheid, waarbij het commando over een
regiment of korps (in traditionele zin) wordt overgedragen;
10°. als afsluiting van een herdenking van gevallen militairen, ook indien er
geen buitengewone vlaggenparade wordt gehouden;
11°. als afsluiting van een beëdigingceremonie.
c. In de situaties als vermeld bij b. 1°. 2°. en 3°. wordt het Wilhelmus
gespeeld als eerbetoon aan H.M. de Koningin of een ander lid van het Koninklijk
Huis. Derhalve wordt het Wilhelmus aan het begin van de ceremonie gespeeld, en
vervangt deze de ereroffels. In alle andere genoemde situaties (behoudens
buitengewone vlaggenparade) wordt het Wilhelmus als afsluiting gespeeld, en
ontvangt de paradeinspecteur de gebruikelijke eerbewijzen indien van toepassing.
3. Het Wilhelmus door één trompettist:
Indien onverhoopt geen muziekkorps bij een plechtigheid is ingedeeld, maar
wel een trompettist, wordt het Wilhelmus gespeeld:
- bij aankomst van H.M. de Koningin of leden van het Koninklijk Huis of de
gouverneurs van de Nederlandse Antillen en van Aruba, tenzij in een
daaropvolgend ceremonieel het spelen van het Wilhelmus reeds is voorzien;
- tot besluit van een defilé, dat wordt gehouden ter ere van de verjaardag
van H.M. de Koningin;
- tijdens het hijsen en neerhalen van de vlag (niet tijdens halfstok
vlaggen);
- als afsluiting van een plechtigheid, waarbij het voorlezen van een KB deel
uitmaakt van de ceremonie.
4. De eerste vier maten van het Wilhelmus
Wanneer een muziekkorps of een trompettist bij een plechtigheid is ingedeeld,
wordt de vaandelmars of de mars gespeeld, gevolgd door de eerste vier maten van
het Wilhelmus bij het in- en uittreden van een vaandelwacht.
5. Parademars
Door een muziekkorps wordt de parademars volledig gespeeld:
- bij aankomst van H.M. de Koningin of leden van het Koninklijk Huis of de
gouverneurs van de Nederlandse Antillen en van Aruba, indien het Wilhelmus in
het daaropvolgend ceremonieel gespeeld wordt;
- bij vertrek van de in onderdeel a bedoelde vorstelijke personen en
autoriteiten, indien het Wilhelmus in het voorgaande ceremonieel op dezelfde
dag reeds is gespeeld;
- bij aankomst van een autoriteit, die niet als vertegenwoordiger van een
mogendheid optreedt, indien daartoe namens of door H.M. de Koningin opdracht
wordt gegeven.
Bijzonderheden:
Wanneer de in a. of c. bedoelde autoriteiten ook recht
hebben op ereroffels (zie § 10), worden eerst deze ereroffels gebracht, gevolgd
door de volledige parademars (uitsluitend: de Marsch van den jongen Prins van
Friesland).
6. Inspectiemarsen
Tijdens de inspectie van een erewacht of tijdens de ceremoniële inspectie als
bedoeld in hoofdstuk 13, § 5 wordt een inspectie-, defileer-, regiments- of
onderdeelsmars gespeeld:
- Marsch van den Heer Van der Duyn:
1º. tijdens plechtigheden waarbij H.M. de Koningin aanwezig is bij de
inspectie;
2º. bij de KM;
- de in bijlage G vermelde inspectiemarsen kunnen worden gespeeld:
1º. bij het desbetreffende korps, regiment of onderdeel;
2º. indien een onderdeel geen inspectiemars heeft, mag ook de defileer-,
regiments- of onderdeelsmars worden gespeeld.
7. Het volkslied van een buitenlandse mogendheid
Het volkslied van een buitenlandse mogendheid wordt ten gehore gebracht:
- bij aankomst in Nederland van een staatshoofd;
- bij vertrek uit Nederland van een staatshoofd;
- bij aankomst in Nederland van een lid van een regerend vorstenhuis;
- bij vertrek uit Nederland van een lid van een regerend vorstenhuis
- bij aangelegenheden waarbij het internationaal verband tot uiting wordt
gebracht.
8. Vier ereroffels gevolgd door het volkslied van een
buitenlandse mogendheid
Vier ereroffels gevolgd door het volkslied van een buitenlandse mogendheid
worden geslagen en gespeeld bij aankomst van een ambassadeur van een
buitenlandse mogendheid, bij het aanbieden van geloofsbrieven, indien hij als
zodanig door H.M. de Koningin wordt ontvangen.
9. Eerbewijs alsmede het volkslied van een buitenlandse
mogendheid
- Vier ereroffels gevolgd door de eerste acht maten van de parademars:
1º. bij aankomst van een buitenlandse minister-president;
2º. bij aankomst van een Minister van Buitenlandse Zaken, een Minister van
Defensie, een Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, een Staatssecretaris
van Defensie of een CDS van een buitenlandse mogendheid (in de rang van
admiraal, luitenant-admiraal of generaal, indien de reden van het bezoek een
officieel karakter draagt);
3º. bij aankomst van een hoge autoriteit, indien daartoe uitdrukkelijk
opdracht door of namens het staatshoofd of de minister is gegeven.
- Nadat de ceremoniële inspectie is uitgevoerd, wordt het volkslied ten
gehore gebracht.
- Drie ereroffels (of het aan de rang / functie verbonden aantal) gevolgd
door de eerste acht maten van de parademars worden gespeeld bij aankomst van
een bevelhebber van een krijgsmachtdeel van een buitenlandse mogendheid in de
rang van vice-admiraal of luitenant-generaal, indien het bezoek een officieel
karakter draagt.
Bijzonderheden:
Het muzikaal eerbetoon voor de in § 8 bedoelde autoriteiten bestaat bij
vertrek alleen uit vier ereroffels of signalen geeft acht, indien de ingedeelde
muziek nog staat opgesteld.
10. Ereroffels
Ereroffels worden ten gehore gebracht:
- door tamboers, bij officiële gelegenheden bij aankomst van
autoriteiten; is een tamboer niet beschikbaar, maar wel
een muzikant, dan wordt in plaats van het voorgeschreven aantal ereroffels
hetzelfde aantal keren het signaal geeft acht geblazen; ereroffels worden
altijd onmiddellijk gevolgd door de eerste acht maten van de parademars
(uitsluitend: de Marsch van den jongen Prins van Friesland); de met muzikaal
eerbetoon ontvangen autoriteiten nemen vervolgens de hun toegewezen plaats in;
1º. vier ereroffels voor:
(a) een minister, lid van de Raad van Ministers van het koninkrijk;
(b) een minister, lid van de Raad van Ministers van de Nederlandse Antillen en
van Aruba;
(c) een staatssecretaris;
(d) een admiraal;
(e) een luitenant-admiraal;
(f) een generaal;
(g) de secretaris-generaal van de NAVO, de VN, de EU*;
* Hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijke
buitenlands- en veiligheidsbeleid, tevens secretaris-generaal van de Raad van de
EU.
- 2º. drie ereroffels voor:
(a) een vice-admiraal;
(b) een luitenant-generaal;
(c) een gezant;
3º. twee ereroffels voor:
(a) een schout-bij-nacht;
(b) een generaal-majoor;
4º. één ereroffel voor:
(a) een commandeur;
(b) een brigadegeneraal;
(c) een commodore;
- indien twee of meer autoriteiten tegelijk aankomen, wordt uitsluitend het
eresignaal gebracht voor degene die recht heeft op het hoogste aantal
ereroffels; deze autoriteit brengt de groet;
- indien een autoriteit aankomt nadat reeds een eresignaal is gegeven van
hogere of gelijke rang, blijft het eresignaal voor hem achterwege* en begeeft
hij zich zonder muzikaal eerbetoon naar zijn plaats;
* De parade-inspecteur krijgt te allen tijde het aan zijn rang verbonden
muzikaal eerbetoon en door de aangetreden eenheden wordt het hieraan verbonden
eerbewijs gebracht;
- een militair, optredend als vertegenwoordiger van het staatshoofd of van
overige leden van het Koninklijk Huis of van de gouverneurs van de Nederlandse
Antillen en van Aruba, ontvangt in voorkomend geval uitsluitend het eresignaal
dat aan zijn rang is verbonden;
- uitsluitend de in onderdeel a genoemde burgerautoriteiten kunnen met
ereroffels of signalen geeft acht worden ontvangen.
11. Protocol bij het in ontvangst nemen van ereroffels
Om er voor te zorgen dat iedere gerechtigde de voor hem bestemde ereroffel(s)
in ontvangst kan nemen, wordt het onderstaande aangeraden:
- alle betrokken autoriteiten verzamelen zich op één centrale plaats in de
omgeving van de plechtigheid;
- als eerste marcheren de autoriteiten die recht hebben op één ereroffel
naar de plaats van de plechtigheid, vervolgens zij die recht hebben op twee
ereroffels enz.; per groep treedt de hoogste in functie en anders de oudste in
rang op als commandant;
- indien het aantal autoriteiten zodanig klein is, dat een combinatie van
verschillende rangen mogelijk is, marcheert de groep gezamenlijk naar de
plaats van de plechtigheid en wordt het aantal ereroffels gecommandeerd waarop
de hoogste in functie of rang recht heeft; alleen de hoogste in functie en
anders in rang maakt twee verkorte passen voorwaarts en brengt de groet tijdens
het in ontvangst nemen van het muzikaal eerbetoon; de eventuele overige
autoriteiten sluiten vervolgens aan; verschillende groepen zijn mogelijk, als dat de
voortvarendheid van de plechtigheid ten goede komt;
- het muziekkorps speelt de ereroffels of signalen geeft acht, gevolgd door
de eerste acht maten van de parademars, niet eerder dan nadat de autoriteiten
(net binnen het carré) stilstaan en nadat door de paradecommandant daartoe het
commando: MUZIEK……(aantal) EREROFFELS is gegeven;
- indien een autoriteit is aangemeld, die volgens het protocol recht heeft
op hetzelfde aantal of meer ereroffels dan de parade-inspecteur, arriveert
deze autoriteit eerder dan de parade-inspecteur en begeeft zich, nadat de
ereroffels en de eerste acht maten van de parademars zijn gespeeld, op eigen
gelegenheid naar zijn toegewezen plaats; aan het einde van de ceremonie sluit
deze autoriteit, direct na het afmelden van de eenheden, zich weer aan bij de
parade-inspecteur.
12. Volgorde te spelen volksliederen tijdens internationale plechtigheden
Indien tijdens internationale (militair-ceremoniële) plechtigheden meerdere
volksliederen ten gehore worden gebracht, dient het volkslied van het gastland
als laatste te worden gespeeld. In Nederland wordt het
Wilhelmus dus altijd als laatste ten gehore gebracht, met de volgende
uitzonderingen:
- Wanneer sprake is van een aankomst- en een
vertrekceremonieel (bijv. bij een Staatsbezoek) wordt bij het
vertrekcermonieel de volgorde omgedraaid: het volkslied van het gastland wordt
dan als eerste gespeeld.
- In NAVO-verband is de volgorde van de te spelen
volksliederen die van de eerste letter van de namen van de desbetreffende
landen in de Engelse taal.
N.B.Tijdens overige andere internationale gelegenheden is de volgorde van de
overige volksliederen afhankelijk van de eerste letter van de namen van de
desbetreffende landen in de Franse taal, zie Bijlage C.
Naar hoofdstuk 9
bij een plechtigheid is ingedeeld, wordt het Wilhelmus
gespeeld: